Deze pagina is vertaald uit het Turkse origineel. Medisch is de Turkse versie de geldende tekst. Lees het Turkse origineel

Overzicht

De galblaas is een klein orgaan aan de onderkant van de lever. Ze slaat de gal op die in de lever wordt aangemaakt en stuurt de gal, vooral na vetrijke maaltijden, naar de dunne darm. Gal is een natuurlijke vloeistof die helpt bij de vertering van vetten.

Wanneer het evenwicht tussen stoffen in de gal zoals cholesterol, galzouten en bilirubine verstoord raakt, kunnen zich stenen vormen in de galblaas. Stenen in de galblaas worden in de medische taal “cholelithiasis” genoemd.

Galblaasstenen komen zeer vaak voor in de bevolking. Bij veel mensen blijven ze jarenlang stil zonder enige klacht te veroorzaken. Bij sommige mensen kunnen ze echter leiden tot pijnaanvallen, een ontsteking van de galblaas, een verstopping van de galweg of een ontsteking van de alvleesklier.

Goed om te weten

Het belangrijkste punt bij de behandelingsbeslissing is niet alleen dat de steen op de echografie te zien is, maar of hij bij de patiënt typische klachten of een complicatie die met de steen samenhangt veroorzaakt [1,2].

Symptomen en oorzaken

Welke symptomen kunnen galblaasstenen veroorzaken?

Het merendeel van de galblaasstenen geeft geen symptomen. Wanneer er wel symptomen optreden, is de meest voorkomende klacht “galpijn”, in de medische taal “biliaire koliek”.

De typische kenmerken van galpijn zijn:

Ze wordt gevoeld rechtsboven in de buik of in de maagstreek
Ze duurt meestal langer dan 30 minuten
Ze kan tot enkele uren aanhouden
Ze kan uitstralen naar de rechterschouder, de rug of onder het rechterschouderblad
Ze kan gepaard gaan met misselijkheid en braken
Bij sommige mensen begint ze vooral na een vette of zware maaltijd
Ze kan u ’s nachts uit de slaap wekken

Hoewel het woord “koliek” in de naam voorkomt, is de pijn meestal geen korte, komende en gaande kramp, maar een sterke pijn die geleidelijk toeneemt en een tijd constant blijft.

De typische pijn door galstenen verdwijnt meestal niet duidelijk door winden te laten, naar het toilet te gaan of van houding te veranderen.

Komen een opgeblazen gevoel en indigestie door galstenen?

Een opgeblazen gevoel, oprispingen, brandend maagzuur en indigestie kunnen voorkomen bij mensen met galstenen. Deze klachten zijn echter niet specifiek voor galstenen. Reflux, gastritis, een maagzweer, darmziekten en eetgewoonten kunnen soortgelijke klachten veroorzaken.

Daarom betekent alleen de aanwezigheid van indigestie of een opgeblazen gevoel niet dat de klachten na een galblaasoperatie zeker zullen verdwijnen. Voordat tot een operatie wordt besloten, moet worden beoordeeld of de klacht werkelijk past bij galstenen.

Welke symptomen kunnen wijzen op een ernstiger probleem?

Spoed: 112

De volgende symptomen kunnen de voorbode zijn van belangrijke aandoeningen zoals een galblaasontsteking, een verstopping van de galweg, een infectie van de galwegen of een ontsteking van de alvleesklier:

Buikpijn die binnen enkele uren niet overgaat of steeds erger wordt
Koorts en rillingen
Geel worden van de ogen of de huid
Donkerder worden van de urine
Duidelijk lichter worden van de ontlasting
Herhaald of aanhoudend braken
Duidelijke gevoeligheid van de buik
Zwakte, lage bloeddruk of verwardheid

Als een van deze symptomen aanwezig is, moet u zonder te wachten een zorginstelling raadplegen. Vooral wanneer de pijn samen met koorts en geelzucht optreedt, is een dringende beoordeling nodig met het oog op een infectie van de galwegen.

Waarom ontstaan galstenen?

Het merendeel van de galstenen zijn cholesterolstenen. Bij een kleiner aantal patiënten komen pigmentstenen voor die vooral uit bilirubine bestaan.

De belangrijkste factoren die het ontstaan van stenen kunnen bevorderen, zijn:

Het ouder worden
Het vrouwelijk geslacht en hormonale invloeden
Zwangerschap
Galstenen in de familie
Overgewicht en obesitas
Zeer snel gewicht verliezen
Snel gewichtsverlies na een obesitasoperatie
Langdurig vasten of voeding via een infuus
Diabetes en stofwisselingsziekten
Bepaalde lever- en darmziekten
Bepaalde bloedziekten waarbij rode bloedcellen snel worden afgebroken
Het gebruik van bepaalde geneesmiddelen

De aanwezigheid van een van deze risico’s betekent niet dat er bij de persoon zeker stenen zullen ontstaan. Galstenen ontstaan meestal door een combinatie van meerdere factoren.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose wordt gesteld door de klachten van de patiënt, de bevindingen bij het onderzoek, de bloedonderzoeken en de resultaten van de beeldvorming samen te beoordelen.

Wat is het onderzoek van eerste keuze?

De beeldvormingsmethode van eerste keuze bij het onderzoek naar galblaasstenen is de echografie van de buik.

Echografie:

Gebruikt geen straling.
Is pijnloos.
Kan galblaasstenen in de meeste gevallen aantonen.
Kan beoordelen of de wand van de galblaas verdikt is of er vocht rond de galblaas aanwezig is.
Kan informatie geven over een eventuele verwijding van de galwegen.

Het resultaat van de echografie moet samen met de klachten van de patiënt en de bevindingen bij het onderzoek worden beoordeeld. Dat er op de echografie een steen te zien is, betekent niet dat alle buikklachten van de persoon zeker door de steen worden veroorzaakt.

Welke bloedonderzoeken kunnen worden uitgevoerd?

Bij patiënten met pijn, koorts of geelzucht kunnen de volgende onderzoeken worden aangevraagd:

Volledig bloedbeeld
Infectie- en ontstekingswaarden
Bilirubine
Leverenzymen
Galwegenzymen
Alvleesklierenzymen
Nierfunctie en elektrolyten

Normale bloedwaarden betekenen niet dat er geen stenen in de galblaas zijn. Verhoogde waarden kunnen echter het vermoeden van een galblaasontsteking, een steen in de galweg of pancreatitis versterken.

Wanneer worden MR-cholangiografie (MRCP) en endoscopische echografie gebruikt?

Wanneer op de echografie een steen in de grote galweg te zien is, de galweg verwijd is, er geelzucht ontstaat of de levertesten verhoogd zijn, kan het nodig zijn om naar een steen in de grote galweg te zoeken.

Hiervoor kunnen worden gebruikt:

MR-cholangiografie (MRCP): een speciaal MRI-onderzoek dat de galwegen zonder straling gedetailleerd in beeld brengt.
Endoscopische echografie (EUS): het van dichtbij onderzoeken van de galwegen met een echotoestel aan het uiteinde van een endoscoop die via de mond wordt opgeschoven.

Als de kans op een steen in de grote galweg middelmatig is, kan de voorkeur worden gegeven aan het eerst bevestigen van de steen met MRCP of EUS in plaats van meteen een ERCP uit te voeren. Zo kunnen onnodige ingrepen worden vermeden [1,3].

Wat is ERCP?

Bij ERCP wordt met een speciale endoscoop die via de mond wordt opgeschoven de twaalfvingerige darm bereikt en wordt er een ingreep aan de galweg uitgevoerd. Het verwijderen van een steen uit de galweg, het openen van de galweg of zo nodig het plaatsen van een stent kunnen hierbij mogelijk zijn.

ERCP is tegenwoordig geen onderzoek dat routinematig alleen voor het stellen van de diagnose wordt gebruikt. Het wordt vooral als behandeling toegepast wanneer de kans op een steen of verstopping in de galweg groot is.

Hoewel ERCP een doeltreffende ingreep is, kan het leiden tot complicaties zoals pancreatitis, bloeding, infectie en een darmperforatie. Daarom moet de noodzaak ervan zorgvuldig worden afgewogen [3].

Is een CT-scan nodig?

Een CT-scan is niet bij elke patiënt met galstenen nodig. Sommige galstenen zijn op een CT-scan niet duidelijk te zien. De CT-scan kan wel worden gebruikt om na te gaan of de buikpijn een andere oorzaak heeft, of om ontstane complicaties te beoordelen.

Behandelingsmogelijkheden

Is een operatie nodig bij galstenen die geen symptomen geven?

Bij stenen die toevallig worden ontdekt bij een echografie die om een andere reden werd uitgevoerd, die geen enkel symptoom veroorzaken en waarbij de galblaas en de galwegen er normaal uitzien, is een operatie meestal niet nodig. Het volstaat doorgaans om de patiënt uit te leggen bij welke symptomen hij of zij een arts moet raadplegen [1].

Ook routinematig met korte tussenpozen een echografie uitvoeren is bij stenen zonder symptomen voor de meeste patiënten niet nodig. Als er nieuwe pijn of tekenen van een complicatie optreden, wordt er opnieuw een beoordeling uitgevoerd.

In de volgende bijzondere situaties kan een operatie echter, ook zonder enige klacht, persoonlijk worden overwogen:

Beeldvormingsbevindingen die verdacht zijn voor galblaaskanker
Een duidelijke of onregelmatige verdikking van de galblaaswand
Een poliep in de galblaas samen met stenen, die groot genoeg is om een operatie te kunnen vereisen
Zeer grote stenen
Bepaalde erfelijke bloedziekten waarbij rode bloedcellen snel worden afgebroken
Een geplande behandeling die het afweersysteem sterk onderdrukt, of een geplande orgaantransplantatie
Geselecteerde situaties waarin opvolging of toegang tot dringende zorg zeer moeilijk is

Geen van deze situaties betekent op zich automatisch een beslissing tot operatie. Leeftijd, algemene gezondheidstoestand, beeldvormingsbevindingen en de risico’s van de operatie moeten samen worden afgewogen.

Is bij een porseleingalblaas altijd een operatie nodig?

Verkalking van de galblaaswand wordt “porseleingalblaas” genoemd. Vroeger dacht men dat deze aandoening sterk samenhing met galblaaskanker, en werd bijna elke patiënt een operatie aangeraden.

Actuele gegevens tonen aan dat het kankerrisico kan verschillen naargelang de vorm van de verkalking. Daarom wordt niet elke patiënt met een porseleingalblaas automatisch een operatie aangeraden. De uitgebreidheid van de verkalking, het uitzicht van de galblaaswand, een bijkomende poliep of massa, de leeftijd van de patiënt en het operatierisico moeten samen worden beoordeeld.

Wat is de behandeling van galstenen die symptomen geven?

Bij patiënten met typische galpijn is de definitieve behandeling het operatief verwijderen van de galblaas. Deze ingreep wordt “cholecystectomie” genoemd.

Alleen de stenen verwijderen en de galblaas laten zitten is geen standaardbehandeling. Want wanneer de galblaas, die de bodem vormt voor het ontstaan van stenen, blijft zitten, kunnen er opnieuw stenen ontstaan.

In de periode tot de geplande operatie kunnen de volgende maatregelen helpen om het aantal aanvallen te verminderen:

Zeer vette en zware maaltijden vermijden
Voedingsmiddelen beperken waarvan u merkt dat ze de pijn uitlokken
De pijnstillers gebruiken die de arts aanbeveelt

Een aanpassing van de voeding doet de bestaande stenen echter niet verdwijnen.

Wanneer wordt er geopereerd bij een galblaasontsteking?

Wanneer een galsteen de uitgang van de galblaas afsluit, kan dit leiden tot acute cholecystitis, dat wil zeggen een ontsteking van de galblaas. Actuele richtlijnen raden aan om, als er geen ernstige aandoening is die een operatie in de weg staat, de laparoscopische operatie (kijkoperatie) zo vroeg mogelijk en bij voorkeur tijdens dezelfde ziekenhuisopname uit te voeren [2].

Een vroege operatie:

Vermindert herhaalde aanvallen van pijn en ontsteking.
Verlaagt het risico op een nieuwe opname in het ziekenhuis.
Kan de totale verblijfsduur in het ziekenhuis verkorten.

Bij patiënten met een sterk verslechterde algemene toestand of die een operatie niet aankunnen, kunnen tijdelijke methoden nodig zijn, zoals een antibioticabehandeling en het leegmaken van de galblaas met een buisje dat via de huid wordt ingebracht. Nadat de algemene toestand verbeterd is, wordt de mogelijkheid van een operatie opnieuw beoordeeld.

Wat gebeurt er als een galsteen pancreatitis veroorzaakt?

Een steen die in de galweg terechtkomt, kan de uitgang van de alvleesklierbuis beïnvloeden en zo acute pancreatitis veroorzaken.

Bij een licht verlopende pancreatitis door galstenen wordt aanbevolen om de galblaasoperatie meestal tijdens dezelfde ziekenhuisopname uit te voeren, om een nieuwe pancreatitis te voorkomen [3].

Bij ernstige pancreatitis, grote vochtophopingen of weefselschade kan de operatie worden uitgesteld tot de ontsteking onder controle is en de toestand van de patiënt geschikt is.

Niet elke pancreatitis door galstenen vereist een dringende ERCP. ERCP wordt vooral toegepast wanneer er een aanhoudende verstopping van de galweg of een infectie van de galwegen is [3].

Wat gebeurt er als een steen in de galweg terechtkomt?

Als bevestigd wordt dat er een steen in de grote galweg zit, moet de steen worden verwijderd. Dit kan gebeuren:

Vóór de operatie met ERCP
Tijdens de operatie met een ingreep aan de galweg
Bij geselecteerde patiënten na de operatie met ERCP

Welke methode de voorkeur krijgt, hangt af van de toestand van de patiënt en de ervaring van het centrum.

Ook als de galweg met ERCP is vrijgemaakt, wordt een galblaasoperatie gepland als er stenen in de galblaas zijn en de patiënt geschikt is voor een operatie, om later mogelijke nieuwe stenen en complicaties te voorkomen.

Hoe wordt de operatie uitgevoerd?

De standaard chirurgische methode bij galblaasstenen is de laparoscopische cholecystectomie (kijkoperatie). De operatie wordt onder algemene verdoving uitgevoerd met een camera en speciale chirurgische instrumenten via enkele kleine sneetjes in de buik.

Tijdens de operatie is het belangrijk dat de galweg en het bloedvat van de galblaas veilig worden geïdentificeerd. De anatomische controlemethode die in de chirurgie de “critical view of safety” (kritisch veiligheidsbeeld) wordt genoemd, wordt aanbevolen om het risico op letsel aan de galwegen te verminderen [4].

Bij een hevige ontsteking, verklevingen of wanneer de anatomie niet veilig kan worden onderscheiden, kan de chirurg:

Een deel van de operatie op de open manier voortzetten.
Het deel van de galblaas verwijderen dat veilig kan worden weggenomen.
Tijdens de operatie een bijkomend onderzoek uitvoeren om de galwegen in beeld te brengen.

Overschakelen van een kijkoperatie naar een open operatie is geen mislukking. Deze beslissing is een veiligheidsmaatregel om ernstig letsel aan de galwegen of de bloedvaten te voorkomen.

Bijbehorende operatieLaparoscopische cholecystectomieLees hoe de operatie wordt uitgevoerd en hoe het herstel verloopt →

Is een robotoperatie nodig?

Een galblaasoperatie kan laparoscopisch, robotgeassisteerd of, in geschikte gevallen, op de open manier worden uitgevoerd. Tegenwoordig is de laparoscopische operatie voor de meeste patiënten de standaard en doeltreffende aanpak.

Het robotsysteem kan in sommige centra worden gebruikt, maar is niet bij elke galblaasoperatie nodig. Voor de chirurgische veiligheid zijn de juiste keuze van de patiënt, het veilig identificeren van de anatomische structuren en de ervaring van de chirurg belangrijker dan het gebruikte toestel.

Kunnen de stenen met geneesmiddelen worden opgelost?

Geneesmiddelen met ursodeoxycholzuur kunnen worden overwogen bij zeer zorgvuldig geselecteerde patiënten met een goed werkende galblaas en kleine cholesterolstenen. Maar:

De behandeling kan maanden of jaren moeten duren.
Ze is niet bij elk type steen doeltreffend.
Na de behandeling kunnen de stenen opnieuw ontstaan.
Bij stenen die symptomen geven, biedt ze een minder blijvende oplossing dan een operatie.

Daarom is bij patiënten die geschikt zijn voor een operatie en typische klachten hebben, de standaardbehandeling meestal het verwijderen van de galblaas. Ook methoden om stenen te vergruizen worden tegenwoordig niet routinematig gebruikt bij galblaasstenen.

Behandelen antibiotica de stenen?

Nee. Antibiotica lossen galstenen niet op en doen ze niet verdwijnen. Ze kunnen worden gebruikt om een infectie onder controle te brengen wanneer er een infectie van de galblaas of de galwegen ontstaat. Als de verstopping aanhoudt, zijn antibiotica alleen mogelijk niet voldoende; een operatie, ERCP of drainage kan nodig zijn.

Herstel

Hoelang blijft u na de operatie in het ziekenhuis?

Na een probleemloze laparoscopische cholecystectomie kunnen veel patiënten dezelfde dag of de volgende dag naar huis. Bij een acute ontsteking, een bijkomende ziekte, een steen in de galweg of een open operatie kan de verblijfsduur in het ziekenhuis langer zijn.

Hebt u pijn na de operatie?

In de eerste dagen kunnen er pijn op de plaats van de sneetjes en een gespannen gevoel in de buik zijn. Bij een kijkoperatie kan door het gas dat in de buik wordt geblazen pijn optreden die naar de schouder uitstraalt. Deze klachten nemen meestal binnen enkele dagen af.

Het gebruik van de pijnstillers die de arts aanbeveelt en het maken van korte wandelingen in de vroege periode helpen bij het herstel.

Wanneer kunt u het normale leven en het werk hervatten?

De hersteltijd verschilt van persoon tot persoon. Na een kijkoperatie kunnen de meeste patiënten:

Binnen enkele dagen lichte dagelijkse bezigheden hervatten.
Binnen ongeveer 1–2 weken een zittend beroep hervatten.
Weer met de auto rijden wanneer ze zich pijnvrij kunnen bewegen, in staat zijn om plots te remmen en geen sterke pijnstillers gebruiken.

Voor zwaar tillen, intensieve inspanning en werk dat lichamelijke kracht vereist, kan meer tijd nodig zijn. De precieze timing moet worden bepaald op basis van het verloop van de operatie en het advies van de chirurg.

Hoe moet u eten nadat de galblaas is verwijderd?

Nadat de galblaas is verwijderd, blijft de lever gal aanmaken. De gal wordt niet meer opgeslagen en stroomt gelijkmatiger en in kleinere hoeveelheden naar de darm. Daardoor blijft het spijsverteringsstelsel werken.

In de eerste dagen of weken kunnen de volgende klachten voorkomen:

Een opgeblazen gevoel na vette maaltijden
Winderigheid
Zachte ontlasting
Vaker naar het toilet moeten

Bij de meeste patiënten nemen deze klachten na verloop van tijd af.

In de eerste periode kunnen kleine porties en vetarme voeding comfort bieden. Op lange termijn hoeven de meeste mensen geen strikt of speciaal dieet te volgen. Evenwichtige voeding en het behouden van een gezond gewicht volstaan.

Welke symptomen na de operatie zijn belangrijk?

Als een van de volgende situaties optreedt, moet u contact opnemen met het zorgteam:

Buikpijn die steeds erger wordt of ondanks pijnstillers niet overgaat
Hoge koorts of rillingen
Geel worden van de ogen of de huid
Aanhoudend braken
Duidelijke zwelling van de buik
Toenemende roodheid, zwelling of etterige afscheiding op de plaats van de wonde
Kortademigheid
Eenzijdige zwelling of pijn in een been
Lichtgekleurde ontlasting en donkergekleurde urine

Veelgestelde vragen

Worden galblaasstenen kanker?

Galblaasstenen veranderen niet rechtstreeks in kanker. Galblaaskanker is zeer zeldzaam. Hoewel men denkt dat langdurig aanwezige en grote stenen in samenhang met een chronische ontsteking het risico kunnen verhogen, ontstaat er bij het overgrote deel van de mensen met galstenen geen kanker.

Als op de echografie een onregelmatige verdikking van de galblaaswand, een poliep of een massa te zien is, is een afzonderlijke beoordeling nodig.

Ik heb stenen, maar helemaal geen pijn. Moet ik geopereerd worden?

Meestal niet. Bij galstenen die geen enkel symptoom geven en waarbij de beeldvorming geen andere verdachte bevinding toont, wordt een routineoperatie niet aanbevolen. Het kan volstaan dat u weet bij welke klachten u een arts moet raadplegen.

Bij een grote steen, een galblaaspoliep, een wandverandering of bepaalde bijzondere ziekten wordt de beslissing persoonlijk genomen.

Is een regelmatige echografie nodig bij galstenen zonder symptomen?

Bij stenen die toevallig worden gevonden in een normaal uitziende galblaas en die geen enkel symptoom geven, is regelmatige opvolging met echografie voor de meeste patiënten niet nodig. Als er nieuwe pijn, koorts of geelzucht ontstaat, moet er opnieuw een beoordeling gebeuren.

Bij een galblaaspoliep, een wandverdikking of een andere verdachte bevinding kan een afzonderlijk opvolgingsschema nodig zijn.

Heeft de grootte van de galsteen invloed op de beslissing tot operatie?

De grootte van de steen is een van de criteria die bij de beoordeling worden gebruikt, maar is op zich niet voldoende. De symptomen van de patiënt, het aantal stenen, het uitzicht van de galblaaswand, een bijkomende poliep of massa en de algemene gezondheidstoestand worden samen beoordeeld.

Ook zeer kleine stenen kunnen in de galweg terechtkomen en zo pancreatitis of geelzucht veroorzaken. Daarom kan geen strikt onderscheid worden gemaakt in de zin van “een kleine steen is onschuldig, een grote steen is gevaarlijk”.

Wat is gevaarlijker: veel kleine stenen of één grote steen?

Beide situaties kunnen verschillende risico’s hebben. Kleine stenen kunnen gemakkelijker in de galweg terechtkomen en zo pancreatitis of geelzucht veroorzaken. Grote stenen kunnen dan weer samenhangen met langdurige druk en ontsteking.

Bij de beslissing tot operatie zijn niet alleen het aantal en de grootte van de stenen belangrijk, maar ook de symptomen die de patiënt ervaart en de complicaties die zich voordoen.

Kan een galblaassteen vanzelf verdwijnen?

Een kleine steen in de galblaas kan in de galweg terechtkomen, maar dat is niet altijd een goede zaak. De steen kan vanuit de galweg naar de darm gaan, maar kan ook de galweg of de uitgang van de alvleesklierbuis afsluiten en zo geelzucht, een infectie of pancreatitis veroorzaken.

Stenen die in de galblaas blijven, verdwijnen meestal niet vanzelf volledig.

Ik heb galslib; wat moet ik doen?

Galslib is een ophoping in de galblaas van kleine deeltjes uit de gal, zoals cholesterolkristallen, bilirubine, calciumzouten en dergelijke. Er heeft zich nog geen duidelijke steen gevormd, maar galslib kan na verloop van tijd verdwijnen, hetzelfde blijven of overgaan in kleine stenen.

Aandoeningen die het ontstaan van galslib kunnen bevorderen, zijn:

Langdurig vasten
Zeer snel gewicht verliezen
Snel gewichtsverlies na een obesitasoperatie
Zwangerschap
Langdurige voeding via een infuus
Bepaalde ernstige ziekten
Onvoldoende lediging van de galblaas
Het gebruik van bepaalde geneesmiddelen zoals ceftriaxon en octreotide

Als galslib geen enkele klacht veroorzaakt, is meestal geen onmiddellijke operatie of medicamenteuze behandeling nodig. Als er een tijdelijke oorzaak is die bijdraagt tot het ontstaan van het slib, kan het verdwijnen wanneer die oorzaak wordt verholpen. Of opvolging nodig is, wordt bepaald op basis van de klachten van de persoon, de bloedresultaten en de bevindingen van de echografie.

Galslib is echter niet altijd onschuldig. Kleine kristallen kunnen in de galweg terechtkomen en leiden tot:

Typische galpijn
Een galblaasontsteking
Een verstopping van de galweg en geelzucht
Een infectie van de galwegen
Acute pancreatitis

Als galslib samengaat met typische galpijn of als er een probleem zoals cholecystitis, geelzucht of pancreatitis is ontstaan, is de definitieve behandeling, als de patiënt geschikt is voor een operatie, meestal het verwijderen van de galblaas met een kijkoperatie. Vooral bij patiënten die een pancreatitis door galslib hebben doorgemaakt, is een chirurgische beoordeling belangrijk vanwege het risico op een nieuwe pancreatitis.

Geneesmiddelen om galslib op te lossen worden niet routinematig aanbevolen. Geneesmiddelen met ursodeoxycholzuur kunnen alleen bij geselecteerde patiënten die niet geschikt zijn voor een operatie of die bijzondere omstandigheden hebben, op beslissing van de arts worden overwogen. Gebruik niet op eigen houtje “galoplossende” geneesmiddelen of kruidenproducten.

Als de buikpijn gepaard gaat met koorts, rillingen, geelzucht, donkere urine of aanhoudend braken, moet u zonder te wachten een zorginstelling raadplegen [6,7].

Kunnen galblaasstenen met geneesmiddelen worden opgelost?

Alleen bij geselecteerde patiënten met kleine cholesterolstenen die niet geschikt zijn voor een operatie, kan een medicamenteuze behandeling worden overwogen. De behandeling duurt lang en de stenen kunnen opnieuw ontstaan. Bij stenen die symptomen geven, is de definitieve en gevestigde behandeling meestal een operatie.

Kunnen bij de operatie alleen de stenen worden verwijderd?

Bij de standaardbehandeling worden niet alleen de stenen verwijderd, maar ook de galblaas waarin de stenen ontstaan. Als de galblaas blijft zitten, blijft de kans bestaan dat er nieuwe stenen ontstaan en de klachten terugkeren.

Kan ik normaal leven zonder galblaas?

Ja. De galblaas is geen orgaan dat noodzakelijk is om te leven. De lever blijft gal aanmaken en het spijsverteringsstelsel blijft werken. De meeste patiënten keren na de operatie terug naar hun normale leven en hun gewone eetpatroon.

Wordt de operatie als kijkoperatie uitgevoerd?

Tegenwoordig is de standaardmethode de laparoscopische operatie, dat wil zeggen de kijkoperatie. Bij een hevige ontsteking, uitgebreide verklevingen, een bloeding of wanneer de anatomische structuren niet veilig kunnen worden onderscheiden, kan worden overgeschakeld naar een open operatie.

Deze verandering gebeurt met het oog op de veiligheid van de patiënt en betekent niet dat de operatie mislukt is.

Worden galblaasstenen met ERCP verwijderd?

ERCP wordt hoofdzakelijk gebruikt om stenen te verwijderen die in de grote galweg terechtgekomen zijn. ERCP is niet de standaardbehandeling van stenen in de galblaas zelf.

Nadat de galweg met ERCP is vrijgemaakt, kan, als de patiënt geschikt is voor een operatie, afzonderlijk een operatie voor de galblaas worden gepland.

Is diarree na een galblaasoperatie blijvend?

Bij sommige patiënten kan de ontlasting na de operatie tijdelijk zachter worden of kan de stoelgangfrequentie toenemen. Dit neemt meestal na verloop van tijd af.

Bij diarree die lang aanhoudt, het dagelijkse leven beïnvloedt of u ’s nachts wakker maakt, moet u een arts raadplegen om andere oorzaken te laten onderzoeken en zo nodig geneesmiddelen te laten overwegen die galzuren binden.

Vormen galstenen een probleem tijdens de zwangerschap?

Tijdens de zwangerschap kunnen galstenen worden vastgesteld en sommige stenen kunnen zonder symptomen worden opgevolgd. Als er herhaalde pijn, een galblaasontsteking, geelzucht of pancreatitis ontstaat, is een gezamenlijke beoordeling door de teams gynaecologie, algemene chirurgie en anesthesie nodig.

Indien nodig kan een kijkoperatie ook tijdens de zwangerschap worden uitgevoerd. De beslissing wordt persoonlijk genomen, rekening houdend met de fase van de zwangerschap, de ernst van de ziekte en de toestand van moeder en baby.

Bij welke symptomen moet ik dringend hulp zoeken?

Raadpleeg in de volgende situaties zonder te wachten een zorginstelling:

Hevige buikpijn die binnen enkele uren niet overgaat
Pijn die gepaard gaat met koorts of rillingen
Geel worden van de ogen of de huid
Donkergekleurde urine
Herhaald braken
Flauwvallen, duidelijke zwakte of verwardheid

Wetenschappelijke bronnen

National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Gallstone Disease: Diagnosis and Management. Clinical Guideline CG188. London: NICE. https://www.nice.org.uk/guidance/cg188
Pisano M, Allievi N, Gurusamy K, et al. 2020 World Society of Emergency Surgery Updated Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Acute Calculous Cholecystitis. World Journal of Emergency Surgery. 2020;15:61. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33153472/
Buxbaum JL, Abbas Fehmi SM, Sultan S, et al. ASGE Guideline on the Role of Endoscopy in the Evaluation and Management of Choledocholithiasis. Gastrointestinal Endoscopy. 2019;89(6):1075–1105.e15. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8594622/
Brunt LM, Deziel DJ, Telem DA, et al. Safe Cholecystectomy Multi-Society Practice Guideline and State-of-the-Art Consensus Conference on Prevention of Bile Duct Injury During Cholecystectomy. Surgical Endoscopy. 2020;34:2827–2855. https://www.sages.org/safe-cholecystectomy-program/
Fujita N, Yasuda I, Endo I, et al. Evidence-Based Clinical Practice Guidelines for Cholelithiasis 2021. Journal of Gastroenterology. 2023;58:801–833. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10423145/
Gutt C, Schläfer S, Lammert F. The Treatment of Gallstone Disease. Deutsches Ärzteblatt International. 2020;117:148–158. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7132079/
European Association for the Study of the Liver (EASL). EASL Clinical Practice Guidelines on the Prevention, Diagnosis and Treatment of Gallstones. Journal of Hepatology. 2016;65(1):146–181. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27085810/

Informatieve noot: deze pagina dient voor algemene informatie. De informatie op deze pagina vervangt geen persoonlijk onderzoek en geen beoordeling door een arts. De beslissing over diagnose en behandeling moet persoonlijk worden genomen, waarbij de klachten van de patiënt, de bevindingen bij het onderzoek, de bloedonderzoeken, de resultaten van de beeldvorming en de algemene gezondheidstoestand samen worden beoordeeld.