Sleeve Gastrektomi

Sleeve gastrektomi (tüp mide ameliyatı), midenin yaklaşık dörtte üçünün cerrahi olarak çıkarılması ve geriye ince, tüp biçiminde bir mide bırakılması işlemidir. Obezite cerrahisi (bariatrik cerrahi) yöntemleri arasında dünyada en sık uygulanan ameliyatlardan biridir.

Küçülen mide, daha az miktarda yiyecekle doygunluk hissi oluşmasını sağlar. Ayrıca çıkarılan mide bölümü, açlık hissiyle ilişkili bir hormon olan grelinin önemli bir kaynağıdır; bu nedenle birçok hastada iştahta azalma gözlenir. Ameliyat tek başına bir çözüm değildir; beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleriyle birlikte etkili olan bir tedavi basamağıdır.

Obezite cerrahisi kararı, hastanın genel sağlık durumunun bütüncül olarak değerlendirilmesiyle verilir. Genel kabul gören ölçütler şunlardır:

• Vücut kitle indeksinin (boy ve kiloya göre hesaplanan değer) 40 ve üzerinde olması,
• Vücut kitle indeksi 35–40 arasında olup tip 2 diyabet (şeker hastalığı), hipertansiyon (yüksek tansiyon) veya uyku apnesi gibi eşlik eden bir hastalığın bulunması,
• Diyet, egzersiz ve ilaç tedavisi gibi cerrahi dışı yöntemlerle yeterli sonuç alınamamış olması,
• Genel anestezi almaya engel bir durumun olmaması,
• Hastanın ameliyat sonrası beslenme kurallarına ve ömür boyu sürecek takibe uyum sağlamaya hazır olması.

Uygunluk değerlendirmesi çoğu zaman endokrinoloji, psikiyatri/psikoloji ve beslenme uzmanlarının da katıldığı çok yönlü bir süreçtir. Sizin için uygun yöntemin hangisi olduğunu hekiminizle birlikte değerlendirmeniz gerekir.

Ameliyattan önce nasıl bir hazırlık yapılır?

Ameliyat öncesinde kan tahlilleri, mide endoskopisi (ağızdan girilen kamerayla midenin incelenmesi), karın ultrasonu ile kardiyoloji ve anestezi değerlendirmeleri yapılır. Sigara kullanıyorsanız bırakmanız önerilir; sigara yara iyileşmesini ve akciğer sağlığını olumsuz etkiler. Bazı hastalarda, karaciğerin küçülmesini ve ameliyatın daha güvenli yapılmasını sağlamak amacıyla ameliyat öncesi birkaç haftalık özel bir beslenme programı uygulanır.

Ameliyat genel anestezi altında ve çoğunlukla laparoskopik (kapalı) yöntemle, karında açılan birkaç küçük kesiden yapılır. Kamera ve özel aletler yardımıyla mide, stapler adı verilen zımbalama-kesme aletleriyle boydan boya ayrılır; midenin büyük bölümü çıkarılır ve geriye tüp şeklinde dar bir mide kalır.

İşlem süresi hastadan hastaya değişmekle birlikte genellikle 1–2 saat civarındadır. Ameliyat sırasında zımba hattının sağlamlığı test edilebilir. Nadiren, teknik zorluklar nedeniyle kapalı yöntemden açık cerrahiye geçilmesi gerekebilir; bu, hastanın güvenliği için alınan bir karardır.

Her cerrahi girişimde olduğu gibi bu ameliyatın da riskleri vardır. Hekiminiz, sizin durumunuza özgü riskleri ameliyat öncesinde ayrıntılı olarak anlatacaktır.

• Kanama, yara yeri enfeksiyonu ve anesteziye bağlı sorunlar,
• Bacak damarlarında pıhtı oluşması (derin ven trombozu) ve pıhtının akciğere gitmesi (emboli),
• Zımba hattında kaçak (mide içeriğinin karın boşluğuna sızması) — nadir görülür ancak ciddi bir durumdur ve ek tedavi gerektirebilir,
• Tüp midede darlık oluşması,
• Reflü (mide yanması) şikâyetlerinin başlaması veya mevcut şikâyetlerin artması,
• Uzun dönemde vitamin ve mineral eksiklikleri, safra kesesinde taş oluşumu,
• Zaman içinde bir miktar kilo geri alımı.

Ameliyat sonrasında ateş, şiddetli karın ağrısı, çarpıntı veya nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden hekiminize veya en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız önemlidir.

Hastanede kalış süresi genellikle birkaç gündür. Ameliyat sonrası erken dönemde ayağa kalkmak ve yürümek, pıhtı oluşumunu önlemek açısından önemlidir.

Ameliyattan sonra beslenme nasıl olur?

Beslenme, belirli basamaklar hâlinde ilerler: önce berrak sıvılar, ardından koyu sıvılar, püre kıvamında yiyecekler, yumuşak gıdalar ve son olarak normal kıvamlı beslenmeye geçilir. Her basamağın süresi hekiminiz ve diyetisyeniniz tarafından belirlenir. Küçük porsiyonlarla, yavaş yemek; lokmaları iyi çiğnemek; sıvıları yemeklerden ayrı zamanlarda içmek ve yeterli protein almak bu dönemin temel kurallarıdır.

Takip neden ömür boyu sürer?

Mide küçüldüğü için bazı vitamin ve minerallerin (B12, demir, D vitamini, kalsiyum gibi) alımı azalabilir. Bu nedenle hekiminizin önerdiği takviyelerin düzenli kullanılması ve belirli aralıklarla kan tahlili yapılması gerekir. Obezite kronik bir hastalıktır; ameliyat sonrası düzenli hekim ve diyetisyen kontrolleri ömür boyu devam eder. Bu takip, hem beslenme eksikliklerinin erken fark edilmesini hem de sonuçların kalıcı olmasını destekler.