Antirefluxchirurgie

Antirefluxchirurgie is de chirurgische behandeling van gastro-oesofageale refluxziekte (het terugvloeien van maagzuur naar de slokdarm). De meest toegepaste methode is de Nissen-fundoplicatie: het bovenste deel van de maag (fundus) wordt rond het onderste uiteinde van de slokdarm gewikkeld, waardoor het klepmechanisme tussen maag en slokdarm wordt versterkt.

Zo wordt het terugvloeien van maaginhoud naar de slokdarm verminderd. Tijdens de operatie wordt ook een eventuele middenrifbreuk (hiatushernia) hersteld. Vandaag wordt deze operatie meestal laparoscopisch (via een kijkoperatie) uitgevoerd, via enkele kleine sneetjes in de buik.

Het merendeel van de refluxpatiënten heeft baat bij aanpassingen van de levensstijl en behandeling met geneesmiddelen; niet elke refluxpatiënt heeft een operatie nodig. Een chirurgische behandeling komt meestal in de volgende situaties ter sprake:

• Patiënten bij wie de klachten aanhouden ondanks regelmatige behandeling met geneesmiddelen
• Patiënten die baat hebben bij geneesmiddelen maar ze niet langdurig willen gebruiken of er bijwerkingen van ondervinden
• Patiënten met een grote middenrifbreuk (hiatushernia)
• Patiënten bij wie door reflux veranderingen in de slokdarm zijn ontstaan, zoals een ontsteking (oesofagitis), een vernauwing of Barrett-slokdarm
• Geschikt bevonden patiënten met refluxgerelateerde klachten zoals chronische hoest of heesheid

Vóór de beslissing tot een operatie worden meestal onderzoeken uitgevoerd zoals een endoscopie, een drukmeting van de slokdarm (manometrie) en een zuurmeting (pH-meting). Deze onderzoeken bevestigen de diagnose en helpen bij de keuze van de meest geschikte chirurgische techniek. Het is belangrijk dat u samen met uw arts nagaat of chirurgie voor u geschikt is.

De operatie gebeurt onder algemene verdoving en duurt meestal 1,5 tot 3 uur. Bij de laparoscopische methode worden een camera en chirurgische instrumenten ingebracht via kleine sneetjes in de buik.

Eerst wordt een eventuele middenrifbreuk hersteld en wordt het deel van de slokdarm in de buikholte vrijgemaakt. Daarna wordt het bovenste deel van de maag rond het onderste uiteinde van de slokdarm gewikkeld. Bij de Nissen-methode is deze omwikkeling volledig (360 graden); bij sommige patiënten kan de voorkeur worden gegeven aan technieken met een gedeeltelijke omwikkeling. Welke techniek wordt toegepast, wordt beslist op basis van de onderzoeksresultaten van de patiënt.

Zelden kan het om veiligheidsredenen nodig zijn tijdens de operatie over te schakelen op open chirurgie. Deze mogelijkheid wordt vóór de operatie door uw arts met u besproken.

Zoals bij elke chirurgische ingreep zijn er ook bij deze operatie bepaalde risico’s. De meeste ervan komen zelden voor en een groot deel ervan is behandelbaar:

• Bloeding, wondinfectie en problemen in verband met de verdoving
• Slikproblemen (dysfagie): komen in de eerste weken vaak voor door zwelling (oedeem) in het operatiegebied en verdwijnen meestal vanzelf; zelden kunnen ze blijvend zijn en een bijkomende ingreep vereisen
• Klachten van gasvorming en een opgeblazen gevoel: doordat boeren moeilijker gaat, kan gas zich in de buik ophopen en een opgeblazen gevoel ontstaan; dit neemt meestal mettertijd af
• Terugkeer van de refluxklachten doordat de omwikkeling na verloop van tijd losser wordt of verschuift
• Letsel aan de slokdarm, de maag of omliggende organen (zelden)

Deze risico’s kunnen verschillen naargelang de algemene gezondheidstoestand van de persoon. Aarzel niet om uw arts tijdens het gesprek vóór de operatie te vragen naar de risico’s die specifiek voor uw situatie gelden.

Het ziekenhuisverblijf duurt meestal 1 tot 2 dagen. Na operaties die laparoscopisch worden uitgevoerd, is de pijn meestal licht en komen patiënten snel weer op de been.

De voeding wordt geleidelijk opgebouwd: in de eerste dagen vloeibare voeding, daarna gedurende enkele weken zachte en gepureerde voeding. Kleine happen nemen, langzaam eten en koolzuurhoudende dranken vermijden vermindert in deze periode de slikproblemen en het opgeblazen gevoel. De overgang naar normale voeding is meestal binnen 4 tot 6 weken voltooid.

Wie zittend werk doet, kan meestal binnen 1 tot 2 weken weer aan het werk; bij zwaar lichamelijk werk kan deze periode langer zijn. Het wordt aangeraden in de eerste weken zwaar tillen te vermijden. Bij klachten zoals koorts, toenemende buikpijn, niet kunnen slikken of aanhoudend braken moet u zonder tijd te verliezen contact opnemen met uw arts. Regelmatig naar de controleafspraken komen is belangrijk voor de opvolging van het herstel.